Hoe start u een effectieve SROI-rapportage?

Zodra de voorbereiding staat, kunt u beginnen met de daadwerkelijke analyse. Het internationale SROI-framework kent zes stappen. Hieronder een vereenvoudigde weergave voor uw eerste rapportage.

Stap 1: Vaststellen van de impact

Breng op basis van uw stakeholdergesprekken de belangrijkste veranderingen (outcomes) in kaart. Wees hierbij zo specifiek mogelijk. Niet 'mensen zijn gelukkiger', maar 'mensen hebben een stabiel inkomen', 'mensen hebben meer sociale contacten' of 'mensen ervaren minder stress'. Probeer ook in te schatten welk deel van deze verandering zonder uw interventie niet had plaatsgevonden (de zogenoemde 'deadweight').

Stap 2: Waarderen van de uitkomsten

Dit is vaak de lastigste stap: het toekennen van een financiële waarde aan een maatschappelijke uitkomst. Hiervoor gebruikt u 'financiële proxies'. Dit zijn bestaande en geaccepteerde waarderingen. Voorbeelden:

• Een persoon die een baan vindt: De waarde bestaat uit de bespaarde uitkeringskosten en de opbrengst van loonbelasting.
• Minder ziekteverzuim: De waarde is de kosten die een werkgever bespaart per ziektedag.
• Toegenomen zelfvertrouwen: Dit is lastiger, maar kan bijvoorbeeld worden gekoppeld aan de kosten van een cursus persoonlijke effectiviteit.

Gebruik hiervoor betrouwbare bronnen, zoals publicaties van het CBS, planbureaus of sectoronderzoeken. Wees transparant over de aannames die u doet.

Stap 3: Berekenen van de SROI-ratio

Nu telt u alle financiële waarden van de positieve uitkomsten bij elkaar op. Hier trekt u de negatieve effecten en de 'deadweight' vanaf. Dit geeft u de netto maatschappelijke waarde. Vervolgens deelt u dit getal door de totale investering.

De formule is: (Netto maatschappelijke waarde) / (Totale investering) = SROI-ratio

Het resultaat is een ratio, bijvoorbeeld 4:1. Dit is een krachtig communicatiemiddel, maar het is het verhaal erachter dat de echte waarde toont.

Stap 4: Rapporteren en valideren

Presenteer uw bevindingen in een helder en leesbaar rapport. Leg uw methodiek uit, wees transparant over uw aannames en combineer de cijfers met de kwalitatieve verhalen van uw stakeholders. Een goed SROI-rapport is geen eindpunt, maar een startpunt voor dialoog en verbetering.

Overweeg om uw rapportage te laten valideren door een onafhankelijke, geaccrediteerde partij. Dit vergroot de geloofwaardigheid en de externe waarde van uw rapport aanzienlijk.

Bij het starten van een SROI-rapportage liggen enkele valkuilen op de loer. Door u hier bewust van te zijn, kunt u ze omzeilen.

• Onrealistische claims: Claim alleen de impact die u redelijkerwijs kunt toeschrijven aan uw organisatie. Wees conservatief in uw schattingen.
• Focus op alleen de ratio: Het getal is interessant, maar het proces en de inzichten die u onderweg opdoet zijn minstens zo waardevol. Gebruik de analyse om uw strategie te verbeteren.
• Kwalitatieve data negeren: De verhalen en ervaringen van mensen zijn essentieel om de cijfers context en betekenis te geven. Zonder deze verhalen is uw rapportage slechts een boekhoudkundige exercitie.

Een SROI-rapportage starten is een investering in inzicht, sturing en communicatie. Het helpt u niet alleen om te voldoen aan externe eisen, maar ook om een betere, effectievere en meer gewaardeerde organisatie te worden. Finstroom ziet dagelijks de potentie van mensen en de waarde die zij kunnen toevoegen. Een SROI-rapportage maakt die waarde concreet en meetbaar.